Köşe Yazısı Detay

Yetişkinlikte Duygusal istismar!

Yrd. Doç. Dr. Ferzan Curun / Akademisyen

İnsan ilişkileri yaşamımızda büyük mutluluk kaynakları da olabilir, büyük acı kaynakları da. Yazının başlığını oluşturan duygusal istismar en zulmedici, sinsi ve örtük olarak devam eden acı kaynaklarından birisidir. Çocukluktan yaşlılığa kadar herkes istismara maruz kalabilir, diğer bir ifadeyle yaş, cinsiyet, milliyet ayırt etmeksizin duygusal istismar herkes tarafından deneyimlenebilir.

 Yetişkinlikte yaşanan istismar sıklıkla yakın arkadaşlarla, romantik ilişki yaşanan partnerlerle ve iş arkadaşları ile olan ilişkilerde ortaya çıkar. Her ilişkinin farklı dinamiği de olsa genellikle duygusal istismarcının davranışları kişinin kimlik duygusunu, bütünlüğünü, kendine saygısını ve başkalarının gözündeki itibarını düşürmeyi amaçlar. Kişi sistemli olarak aşağılanır, hakkında dedikodular çıkartılır, daha sonra bu dedikoduların kurban tarafından çıkartıldığı iddia edilir, ortak faaliyetler, toplantılar bildirilmez, katılacağı toplantılar, faaliyetler engellenir. Kurbanın görünürlüğü engellenir.  Ara sıra iyi davranılır ve çift yönlü mesaj verilir ve bütün bunların kurban tarafından uydurulduğu belirtilir. Genel olarak sürekli eleştirilir, kurban hiçbir işi doğru yapamamaktadır. İstismarcının en büyük dileği kurbanını tamamen kontrol altına almaktır. Aslında kurban, istismarcı dışındaki herkes tarafından sevilen ve başarılı kabul edilen biridir. Ancak istismarcı kurbanı tam tersi biri olarak damgalamaya çalışır. Kurban uzun süreli duygusal istismara maruz kaldığında giderek tepkilerini kontrol etmekte zorlanmaya başlar ve bu da istismarcının kurbanı diğerlerinin gözünde sorunlu olarak gösterme eğilimine zemin hazırlar.

Diğer yandan istismar romantik ilişkideyse kişi insan olarak değersizleştirilir, cinsel obje gibi davranılabilir, kişinin aile ve arkadaşlık ilişkileri engellenir ya da azaltılır, kişinin dış görünüşü eleştirilir.  Kişinin mahremiyetine saygı gösterilmez. Özel yazışmaları okunabilir, telefonu karıştırılabilir. Partneri kurbanın bağımsız sosyalleşmesine izin vermez. Yine bir iyi ve bir kötü davranılır. Kurban bütün bu tutarsızlıkları sorguladığında istismarcı tarafından bu davranışlar inkâr edilir ve tekrar kurban suçlanır. İstismarcı genellikle asıl kurbanın kendisi olduğunu söyler ve yaralarının olduğunu bahane olarak gösterir. Böylece istismarcı kurbanın merhametini ve sempatisini tekrar kazanır.  

Araştırmalar özellikle iş yerinde yaşanan duygusal tacizin kişide post travmatik stres bozukluğu gibi birçok psikopatolojinin yaşanması ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Yine yıllar süren romantik ilişkilerdeki duygusal taciz de kişi için yüksek düzeyde stres kaynağıdır. Burada kısaca ve genel olarak bahsedilen her bir istismar tipi hakkında bu yazının kapsamını aşacak düzeyde geniş bir literatür mevcuttur.  Ancak belki de, bütün bu çalışmalardan çıkabilecek sonuç duygusal tacizin kronik bir sorun olduğu ve inkâr etmeyle, tacizcinin onayını almakla ya da susmayla üstesinden gelmenin mümkün olmadığı bilgisidir. Peki, ne yapmalı?

Kurbana Tavsiyeler

·        Biriyle ilişkinizde duygusal tacize uğradığınızı düşünüyorsanız, uğruyorsunuzdur. İç sesinize güvenin, kendinizi de insanları da inandırmak durumunda değilsiniz.

·        Eğer mümkünse tacizci ile ilişkinizi kesin.

·        Yapamıyorsanız, tacizci hayatınızda kalmak durumunuzdaysa iç enerjinizi koruyun. Muhtemelen kendinizi kurban gibi hissediyorsunuz. Bu değiştirin.

·        Olumsuzlukla başa çıkmakla uğraşmayın. Pozitif psikolojinin bizlere söylediği gibi hayatınızda olumluyu arttırın, olumsuz küçülecektir.

·        Güvendiğiniz arkadaşlarınızla konuşun. Ancak diğer insanlarını sizi anlamalarını ve destek olmalarını beklemeyin. Unutmayın fiziksel taciz ortada bir yaralanma varsa anlaşılabilir ancak duygusal çok zor fark edilir. Tacizinin muhtemelen ilk kurbanı değilsiniz ve o maskesini korumak konusunda sizden usta.

·        Tüm yumurtalarınızı tek sepette toplamayın. Bir sürü sepetiniz olsun, iş ya da duygusal yaşamınızda duygusal olarak tacize uğruyorsanız hobileriniz, yakın arkadaşlarınız sizin için kurtarıcı olacaktır.

·        Hiçbir şey sizin beden ve ruh sağlığınızdan önemli değil. Sağlığınıza çok dikkat edin.

·        Bunu kendinizi güçlendirmek için bir fırsat olarak kullanın ve bir sonraki duygusal tacizi durum bu kadar kronik bir hal almadan tanıyabileceksiniz emin olun.

·        Hayatta hiç kimseniz yoksa bile kendinize şefkat gösterin. Kendimizi sevmemiz ve saymamız için başka insanların onayına ihtiyacımız yoktur farkına varın.

·        Eğer her şeye rağmen kötü hissediyorsanız bir psikoterapiste başvurun

·        Başınıza ne gelirse gelsin yaşamak güzel şey unutmayın!

 

 

Okuyucu Yorumları

İsminiz :
Yorumunuz değerlendirilmek üzere kaydedilmiştir. Yorumunuz onaylandıktan sonra bu sayfada görüntülenecektir