Köşe Yazısı Detay

Yeni Yıl Psikolojisi

Nergis Özdinç Azanpa / Uzman Psikolog

2013’ün son günlerini yaşadığımız şu günlerde, gündem her ne kadar farklı olsa da yeni yıl ile ilgili konuşmaktan kendimizi alamıyoruz.

“Bu yıl bitsin artık”, “2013 bana hiç iyi gelmedi”, “2014 senden çok şey bekliyorum”  cümleleri bu günlerde en sık duyduklarım. Yeni yıl biletleri ve bunun üzerinden kurulan hayaller de cabası.

Hatırlarsanız geçen yıl da 2013’e girerken 2012 için benzer cümleler kurulmuştu. Hiç şüphe yok ki önceki yıllar için de…

Hayaller kurmak, hedefler belirlemek ve bu doğrultuda yeni kararlar almak elbette çok yararlı. Ancak biz yeni kararlar almak için nedense hep belirli günleri, hafta başlarını, doğum günlerini ve yeni yılı bekleriz.

Yeni yıl hayalleri kurarken hiç düşündünüz mü geçen yıl için ne demiştim? Geçen yıl kurduğum hayaller nelerdi? Bu hayallerin ne kadarı gerçekleşti? Ve şimdi gelecek yılla ilgili hayallerim neler?

Yukarıdaki sorulara cevaplar verirken neler oluyor da bizler geçen yılı kötüleme ve gelecek yıl için idealleştirme eğiliminde bulunuyoruz?

Olumluyu yok sayma ve olumsuza odaklanma eğilimi

Her yeni yıla girerken geçen yıl ile ilgili muhasebe yaparız. Yaptığımız bu muhasebede yıllık kar ve zarar da inceleniyor elbette. Geçen yıl nasıl geçti? Başıma neler geldi? Neler başardım?

Sonuç olarak,  zihin muhasebe yapsa da bir muhasebeci gibi çalışamaz. Ortaya çıkan tabloda olumluyu geçersiz kılıp olumsuzu abartma eğiliminde oluruz. Çünkü olumsuz durumlar olumlulara göre bizi daha fazla etkiler.

İşte bu yüzdendir ki geçen yılla ilgili daha çok olumsuz anıları hatırlama eğiliminde oluruz.

Sorunu dışsallaştırırsam daha kolay baş edebilirim

Burada savunma mekanizmaları devreye girer. Bizler geçen yılla ilgili verdiğimiz kararları gerçekleştiremediğimizi gördüğümüzde kendimizi korumak ve zarar görmemek adına problemi dışsallaştırma eğiliminde oluruz.

Geçen yılı kötüleriz çünkü “ Ben değil 2013 yılı kötü bir yıldı.” demek bizi korur. Aynı düşünme mekanizması gelecek yıla devredilir “2014 senden çok şey bekliyorum.” Bu şu demek “eğer olmazsa ben değil 2014 sorumlu”. 

Şu günlerde olan şey tam da bu; 2013’ün gerçekleştiremediğini 2014’ten beklemek.

Peki ne yapmalı?

Geçtiğimiz yılın muhasebesini yaparken olumlu durumları yok saymayın. Özellikle geçen sene neler başarıldı ve beni neler mutlu etti sorularına odaklanın.

Yeni yıl hayalleriniz mutlaka olmalı ancak bunu yaparken gerçekçi hedefler seçin ve bunun için sorumluk alın.

Gelecek yıl için olumlu şeyler dilerken olumsuzluklar için de baş edebilme gücü dileyin. Olumsuzlukların da olabileceğine izin verirsek bunlardan daha az etkileniriz.

Herkese mutlu yıllar dilerim.

Okuyucu Yorumları

İsminiz :
Yorumunuz değerlendirilmek üzere kaydedilmiştir. Yorumunuz onaylandıktan sonra bu sayfada görüntülenecektir