Köşe Yazısı Detay

Yakın İlişkilerde Şiddet

Yrd. Doç. Dr. Ferzan Curun / Akademisyen

Yakın ilişkilerde yaşanan şiddet kişilerin iyilik halleri ve özsaygıları üzerinde belirleyici olan derin ve önemli bir sorundur. Bu alanda deneyimlenen şiddet çok farklı davranışları içerir ve çok farklı biçimlerde isimlendirilir. Bu konudaki bir sınıflama durumsal şiddet ve kontrol edici şiddettir.Durumsal şiddette, şiddetin ortaya çıkışı var olan bir çatışmaya tepkidir. Burada manipülasyon, karşıdakini kontrol etmeye yönelik bir strateji söz konusu değildir. Daha ziyade öfke ile başa çıkma konusundaki yetersizlik bu tür şiddeti ortaya çıkartır.

Bu tür şiddette küçük saldırgan davranışlardan ciddi zarar verici eylemelere kadar geniş bir ranjda davranışlar görülebilir. Partnere bir şeyler fırlatma, partnerin canını acıtma, itme vurma, ciddi fiziksel zararlar verme gibi. Fiziksel şiddet söz konusu olduğunda şiddet uygulayanların %95’ini erkekler, şiddete maruz kalanların ise %90’ından fazlasını kadınlar ve çocuklar oluşturur. Şiddete maruz kalan çocuklar arasında psikolojik sorunlar daha sık görülür. Şiddet kullanma eğilimi yüksek olan ailelerde genellikle anne babanın kaygılı, ilgisiz ve hoşgörüsüz olduğu, ailede işsizlik olduğu, anne babanın çocukluğunda şiddete maruz kaldıkları ve anne babanın ruh sağlığının bozuk olduğu bilinmektedir.

Kontrol edici şiddet istismar, yakın ilişki terörizmi gibi farklı isimlerle anılır. Belirli bir olaya tepki olarak ortaya çıkan durumsal şiddetin aksine burada kronik bir şiddet söz konusudur. Kontrol edici şiddette tipik olarak partner diğer partneri korkutmak, maniple etmek, acıtmak, aşağılamak, domine etmek ve nihayetinde kontrol etmek için devam eden bir biçimde çaba gösterir. Bu nedenle fiziksel, duygusal, cinsel, ekonomik açıdan istismar edici bir çok davranışta bulunur. Bu konudaki başlıca kontrol taktikleri şunlardır:

Fiziksel istismar: fiziksel şiddet davranışları

Cinsel istismar: bu konuda zorlamalar, aşağılamalar;

Duygusal istismar: isim takma, aşağılama, şefkatin çekilmesi

Ekonomik istismar: parayı tek başına yönetme, paylaşmayı reddetme, partneri iş sahibi olmaktan alıkoyma.

Sosyal izolasyon: partneri sosyal yaşamadan koparmak, kıskançlığı bu konuda gerekçe olarak kullanmak

İnkâr: İstismarın olduğunu inkar etme, partneri istismar konusunda suçlama

Çocukları kullanma:partneri suçlu hissettirmek için çocukları kullanma, çocuklara zarar verme konusunda tehdit etme.

Bu konuda cinsiyetler arası farklılıklar incelendiğinde hem kadın hem de erkek istismarcılarda toplumsal cinsiyet rollerinin abartılması ortak nokta olarak ortaya çıkmaktadır. Erkekler partnere hizmetçi gibi davranmak, bütün kararları tek başına vermek, ailede kadın ve erkeklerin rollerini net bir şekilde tanımlamak gibi davranışlar gösterirlerken, kadınlar sınırlandırıcı davranmak, eş ve annelik rolü istismar ederek partneri kontrol etme davranışı gösterebilirler.

Özet olarak yakın ilişkilerde şiddet ne tür olursa olsun her iki taraf için de zedeleyicidir. Bu alanda fiziksel şiddet konusunda önemli bir farkındalık kazanılmış olunması ve kamuoyunun ilgisinin bu konuya çekilmiş olması oldukça önemli bir gelişmedir. Diğer yandan fiziksel şiddet kadar insanların öz saygınında yıkıcı bir etkisi olan ve çok daha zor fark edilen duygusal istismar konusundaki farkındalığın artması bu istismar tipi ile de başa çıkmada önemli bir başlangıç olacaktır. 

Diğer Yazılar

Okuyucu Yorumları

İsminiz :
Yorumunuz değerlendirilmek üzere kaydedilmiştir. Yorumunuz onaylandıktan sonra bu sayfada görüntülenecektir
merve 20.07.13 / 15:07
aydınlatıcı yazınız için teşekkür ederim.
(Oyunuz alınmıştır!) 0 1